Monday, 10 February 2020

The Day Shay Got To Play by EJ Nolan

Chush is a school in Brooklyn, New York that caters to learning disabled children. Some children remain in Chush for their entire school career.


At a Chush fundraising dinner, the father of one student delivered a speech that would never be forgotten by all who attended. After extolling the school and its dedicated staff, he cried out, “Where is the perfection in my son, Shay? Everything God does is done with perfection, but my child cannot understand things as other children do. My child cannot remember facts and figures as other children do. Where is God’s perfection?”

The audience was shocked by the question, pained by the father’s anguish and stilled by the piercing query. “I believe,” the father answered, “that when God brings a child like this into the world, the perfection that he seeks is in the way people react to this child.”

He then told the following story about his son Shay: One afternoon, Shay and his father walked past a park where some boys Shay knew were playing baseball. Shay asked, “Do you think they will let me play?”


Shay’s father knew that his son was not at all athletic and that most boys would not want him on their team. But Shay’s father understood that if his son was chosen to play it would give him a comfortable sense of belonging. Shay’s father approached one of the boys in the field and asked if Shay could play. The boy looked around for guidance from his teammates. Getting none, he took matters into his own hands and said “We are losing by six runs and the game is in the eighth inning. I guess he can be on our team and we’ll try to put him up to bat in the ninth inning.”

Shay’s father was ecstatic as Shay smiled broadly. Shay was told to put on a glove and go out to play short centre field. In the bottom of the eighth inning, Shay’s team scored a few runs but was still behind by three. In the bottom of the ninth inning, Shay’s team scored again and now with two outs and the bases loaded with the potential winning run on base. Shay was scheduled to be up. Would the team actually let Shay bat at this juncture and give away their chance to win the game?


Surprisingly, Shay was given the bat. Everyone knew that it was all but impossible because Shay didn’t even know how to hold the bat properly, let alone hit with it. However as Shay stepped up to the plate, the pitcher moved a few steps to lob the ball in softly so Shay should at least be able to make contact.

The first pitch came and Shay swung clumsily and missed. One of Shay’s team-mates came up to Shay and together they held the bat and faced the pitcher waiting for the next pitch. The pitcher again took a few steps forward to toss the ball softly toward Shay. As the pitch came in, Shay and his teammate swung at the ball and together they hit a slow ground ball to the pitcher.

The pitcher picked up the soft grounder and could easily have thrown the ball to the first baseman. Shay would have been out and that would have ended the game. Instead, the pitcher took the ball and threw it on a high arc to right field, far beyond reach of the first baseman.

Everyone started yelling, “Shay, run to first! Run to first!” Never in his life had Shay run to first. He scampered down the baseline wide-eyed and startled. By the time he reached first base, the right fielder had the ball. He could have thrown the ball to the second baseman who would tag out Shay, who was still running. But the right fielder understood what the pitcher’s intentions were, so he threw the ball high and far over the third baseman’s head.

Everyone yelled, “Run to second, run to second!” Shay ran towards second base as the runners ahead of him deliriously circled the bases towards home.

As Shay reached second base, the opposing shortstop ran to him, turned him in the direction of third base and shouted, “Run to third!” As Shay rounded third, the boys from both teams ran behind him screaming, “Shay, run home!”

Shay ran home, stepped on home plate and all 18 boys lifted him on their shoulders and made him the hero, as he had just hit a “grand slam” and won the game for his team.

“That day,” said the father softly with tears now rolling down his face, “those 18 boys reached their level of God’s perfection.”


Songwriter E J Nolan has written a stirring tribute to the Shay story and Baseball Almanac is honoured to share with you The Day Shay Got To Play.
Source for Introduction: Echoes of the Maggid (Rabbi Paysach Krohn, 1999, Perfection at the Plate).

Wednesday, 6 November 2019

3 November 2019, Koninkrykstyd 21


2 Tessalonisense 1:1-4; 11-12


Suid-Afrika het die 2019 Wêreldrugbybeker gewen. Gister was ’n ongelooflike dag, nie net op die veld in Yokohama nie, maar in elke dorp en stad en “township” in Suid-Afrika. Lanklaas het ons land se mense só ’n euforiese gevoel beleef. Lank na donker het die vreugdevure nog hoog gebrand, het toeters deur die strate weerklink, het mense hul onbeteulbare vreugde met mekaar gedeel.


Daar was gister ’n hele klomp aangrypende oomblikke. Oomblikke wat met video en foto’s en klankgrepe vasgevang en die wêreld in gestuur is. Van die mees betekenisvolle grepe het eers later gistermiddag tot die land se kollektiewe bewussyn deurgedring. Dit is verstaanbaar, die emosie van die oomblik was oorweldigend.


Maar toe was daar die afrigter, Rassie Erasmus, se woorde tydens die nuuskonferensie: “In South Africa, pressure is not having a job or if one of your close relatives is murdered. In South Africa there are a lot of problems, which is pressure … Rugby shouldn’t be something that creates pressure; it should be something that creates hope. We have a privilege of giving hope – it’s not a burden.”


En die kaptein, Siya Kolisi, se woorde: “I hope we’ve done that for South Africa, to show we can pull together to achieve something.”


Op ’n stadium gistermiddag het mense begin om op sosiale media foto’s van Siya Kolisi se gewrigsbande te deel. En skielik was daar ’n nuwe ruiseling van entoesiasme en energie wat uit gister se gebeure oor en deur mense gespoel het.


Natuurlik het die koerante nie veel daarvan gemaak nie. Al kan ’n mens die woorde op die kaptein se gewrigte duidelik op foto’s van CNN en die groter Europese koerante se voorblaaie sien, is dit mos nie iets wat die wêreld sal laat regop sit nie.

Maar vir duisende gelowiges in Suid-Afrika, ten minste, was dít die finale kersie op die koek van Saterdag, 2 November 2019. Die woord “Jesus” en ’n duidelik kruis op daardie natgeswete gewrigsbande lewer ’n kragtige getuienis: Siya Kolisi se anker is die Here Jesus.


Uiteindelik, so voel dit vir my, is al wat sal standhou. Die wedstryd is verby, die stadium is al skoon gemaak, die toeskouers is huis toe. In Suid-Afrika troetel ons nog die euforie, maar môreoggend is dit terug werk toe, sal die groen-en-goud hempies in die was gegooi word.

Teen volgende week sal die wenfoto’s nie meer op die voorblaaie van ons koerante verskyn nie, maar sal een of ander stuk slegte nuus weer die hoofopskrifte domineer. Ja, ons sal waarskynlik nog ’n ruk lank met mekaar oor hierdie wenvreugde gesels, maar uiteindelik sal ook dit vervaag en sal die gewone stryd om oorlewing weer ons energie en ons gedagtes kom opslurp.


Behalwe, natuurlik, as ons ook op ons gewrigte die Naam van die Here Jesus sal skryf. Sodat ons dit elke dag kan sien. Sodat elke keer wanneer ons ons hande oplig om iets te doen, hierdie woorde weer deur ons bewussyn sal flits.

Om ons te herinner dat, maak nie saak hoeveel druk daar op ons is nie; maak nie saak hoeveel slegte dinge daar rondom en met ons gebeur nie; die Here Jesus is by ons. Hy dra ons, koester en versorg ons.


Iets soortgelyks het in die gemeente van Tessalonika gebeur toe Paulus se brief daar by hulle aangekom het. Skielik was die Here se Naam op hulle lippe en in hulle gedagtes. Dit het met die Tessalonisense-gelowiges sleg gegaan.

Hulle is blatant as gevolg van hulle geloof vervolg. Aanvanklik was daar vanuit die Joodse sinagoge venynige teenstand teen hierdie nuwe geloofsgroep, maar later sommer vanuit die heidense gemeenskap ook.

Gelowiges se eiendom is afgevat. Hul besighede is geboikot. Vals beskuldigings is teen hulle gemaak. Party is in die tronk gegooi, sommiges is selfs dood gemaak.

En toe kom die woorde van vers 2 in hul stukkende, sukkelende gemeentetjie aan: “Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus!”

Hierdie woorde was nie sommer maar net woorde nie. Dit was ’n Goddelike gebeurtenis. Hierdie woorde was soos iets fisies wat die Here in hul midde kom ontplooi het. Dit was ’n uitspreek van God se vrede knap binne die omstandighede van hulle lewens.

Skielik, te midde van die aakligheid van die weerstand en vervolging, het die Here se vredesgroet ’n nuwe ruimte van hoop by hulle geskep. Dit was woorde wat nuwe moontlikhede oopgesluit het. Van die Here af het woorde gekom wat moedelose mense se lewens skielik verander het.


God se woorde is nooit net woorde nie, dit skep ruimtes van genade. Dit bring vrede vir mense wat vir hul lewens vrees. Dit bring vrede en krag vir mense wat nie werk het nie.

Dit bring vrede en hoop vir mense wat soms deur die donkerte oorweldig voel. Dit bring vrede en troos vir hulle wat nie meer antwoorde het nie. God se woorde skep ruimtes van genade en lewe in mense se lewens.


Vandag val hierdie Goddelike woorde op ons ook.Vandag wil hierdie woorde ook by ons ruimtes van genade kom oopmaak. Dit wil ons ook met hoop vul. Sodat ons môre die wêreld in die oë kan kyk en kan weet: ja, die euforie van die rugby sal verby gaan; ja, die golf van opgewondenheid gaan weer tussen die rommel op die strand van die lewe uitspoel; ja, die rugby skep nie werk nie, sit nie kos op die tafel nie, keer nie plaasaanvalle en gewapende rowe nie; maar ons het iets anders wat magtiger as rugby is.

Ons het die vrede en genade van God ons Vader en die Here Jesus Christus. Ons het hierdie genade en vrede in elke dag, in elke situasie, in elke omstandigheid … want ons leef binne die ruimtes van genade wat die Here met sy teenwoordiheid vir ons skep.


Al skryf jy nie môreoggend die Here se Naam fisies op jou gewrigte nie, mag jy tog sy Naam sien elke keer wanneer jy na jou hande kyk.

Mag jy tog die genaderuimte raaksien wat die Here se woorde van vrede rondom jou skep.

Mag hierdie toesegging van God se genade en vrede jou in staat stel om jou lewe vir Hom te leef.

Sodat wanneer jy dinge doen en woorde praat, iets van die Here se teenwoordigheid uit jou hande en mond sal straal. In vers 11 het Paulus vir die Tessalonisense-gelowiges gesê: “Mag ons God julle waardig maak vir die lewe waartoe Hy julle geroep het, en mag Hy deur sy krag julle liefde vir die goeie en die werk van die geloof volkome maak.”

Mag ons, die ontvangers van God se genade- en vredestoesegging, vir Hom só met ons lewens verheerlik.

* * *

Chris du Preez
Selfoon: 082 551 1685
Epos op selfoon: chris2dupreez@icloud.com

Wednesday, 30 October 2019

27 Oktober 2019, Koninkrykstyd 20


Lukas 18:9-14


In die gelykenis stel die Here Jesus ons aan twee uiteenlopende gelowiges bekend. Of dit die enigste twee kategorieë was waarin gelowiges destyds gedeel kon word, word nie aan ons verduidelik nie. Albei is egter diep oortuig van hulle saak terwyl hulle daar in die ruimte van aanbidding voor God staan.


Die eerste karakter is oortuig dat hy gehoorsaam was. Hy weet dat hy na die wet van die Here geluister het en sy lewe daarvolgens ingerig het. Wanneer ’n mens die reëls nagekom het, het jy niks om oor sleg te voel nie. In ’n sekere sin kom hy na die plek van aanbidding om daar by die Here bevestiging te kry dat hy gedoen het wat hy moes gedoen het.

Die ander karakter is net so oortuig van sy saak. En dit is dat hy die genade van die Here nodig het. Hy het net hierdie een behoefte: om naby aan die Here te mag staan en sy vergifnis te ontvang. Hy weet hy het gefaal. Hy het waarskynlik ook die reëls geken. En hy het sy lewe geken. Dit lyk asof hy amper te skaam is om sy gesig op te lig terwyl hy bid.


In ons wêreld is daar meer kategorieë waarin mense hulself deel wanneer dit by geloof kom. Ek vermoed daar is min van ons wat onsself sommer met die eerste karakter in Jesus se gelykenis sal identifiseer.

Dit is tog duidelik in die gelykenis dat hy nie eintlik die voorbeeld is wat deur Jesus aan ons as opreg voorgehou word nie. In elk geval ken ons onsself te goed. Ons weet dat ons gebroke mense is, wat nog steeds geneig is om die verkeerde te doen.

Of ons onsself noodwendig dan by die tweede karakter, die een wat so diep van sy eie sonde en nood bewus was, sal indeel, is ek ook nie heeltemal van seker nie. Indien ons ons wel by die tweede karakter wil skaar, sal ek nogal wil vra dat ons van ons motiewe baie seker sal maak.

As ek langs die tweede karakter wil staan – omdat die gelykenis duidelik sy gebed beklemtoon – moet ek baie seker maak dat dit nie net ’n voorgee is nie, maar dat my hart regtig stukkend is. In gebede speel ons mos nie “games” nie, doen ons?

In ons gebede voor die Here wil ons tog eerlik wees. Nie dat ons te hard sal moet soek om die gebrokenheid in onsself raak te sien nie. Of dat ons te veel sal sukkel om te besef dat ons ook die genade van God baie nodig het nie.

Maar ek het tog gewonder oor die baie ander kategorieë waarin gelowiges (of selfs voorheen-gelowiges) hulself deesdae plaas. Baie jongmense sê vir my: “Ons glo, maar ons is nie godsdienstig nie.” En Engelssprekende mense veral sê: “We are not religious people, but we are spiritual.”

Ek verstaan nie regtig wat mense met enige van hierdie twee stellinge bedoel nie. Hoe glo ’n mens in die Here sonder om Hom met jou lewe te dien? En as jy in Hom glo, sal jy tog seker sy woorde, veral dan sy Woord, tot ’n mate ernstig wil opneem.

Hoe is ’n mens spiritueel, maar nie regtig sigbaar gelowig nie? Is hierdie maar net jongmense se worsteling om hulself te verstaan en in ’n moderne omgewing te posisioneer?

Daar is ’n ander groepering van gelowiges wat my dikwels aan die hart gryp. Hulle het ’n geskiedenis met die Here. Daar was ’n tyd toe geloof vir hulle duideliker was as wat dit tans is. Maar dit is asof hulle so effens moed opgegee het.

Op ’n vae manier hou hulle nog vas aan hul verbintenis met die Here – ten minste noem hulle hulself nog nie “ongelowiges” nie. Hulle leef egter ver van die Here en sy kerk af.

Dit is asof hulle gewoon aanvaar het dat hulle lewens nie “op track” is nie, maar dat hulle hulself eenvoudig toevertrou aan wat hulle hoop eendag God se genade sal wees. Miskien sal die Here darem aan die einde van hul lewens aan hulle ook genade betoon.


Waar sal jy jouself vandag wil indeel? By watter van die kategorieë voel jy op die oomblik gemaklik?

Daar is hulle wat weet dat hulle die reëls nagekom het. En daar is mense wat ’n behoefte het om net by die Here te staan, wat na die aanraking van sy genade smag. Daar is ook hulle wat vaagweg nog glo, maar nie juis geroep voel om hulle verhouding met die Here prakties te beleef nie.

En daar is die groep wat weet dat hulle eintlik van die Here af weggedryf het, maar wat miskien tog hoop dat sy genade eendag vir hulle genoeg sal wees. Waar voel jy tuis?


’n Mens word net deur God se genade gered. Slegs uit genade (Sola Gratia) is laaste woord wat oor elke lewe gespreek word. Natuurlik wil die Bybel ons help om te verstaan dat ons nou al vanuit daardie genade kan leef. En dat dit ons totale menswees anders kan inkleur.

Dit kan ons lewensuitkyk en ons lewenstyl verander deur nou al die genade van die Here te ontvang. Maar die finale woord is dat niemand sonder die genade van die Here gered kan word nie. En dit gee my hoop vir die wat moontlik wel glo, maar nie godsdienstig is nie.

En hoop vir dié wat spiritueel is, maar nie “religious” nie. Ek bly hoop vir hulle wat weet dat hulle weg van die Here af leef, want vir hulle sal God se genade die laaste woord wees. Miskien sal hulle, voor die laaste asem uitgeblaas word, tog wel daardie genade wil beleef.


Ekself wil graag, soos die tweede karakter in Jesus se gelykenis, maar net in die teenwoordigheid van die Here staan. Ek weet ek het niks om vir die Here aan te bied nie. Ek weet my geloof is gebrekkig. Ek weet ek is geneig om sondig te dink en te doen. Ek smag net na sy teenwoordigheid.

* * *

Chris du Preez
Selfoon: 082 551 1685
Epos op selfoon: chris2dupreez@icloud.com

Monday, 14 October 2019

13 Oktober 2019, Koninkrykstyd 18


Psalm 66:1-10; 13-17


Psalm 66 het ’n interessante geskiedenis. Oorspronklik was dit bedoel as ’n lofliturgie in die erediens van Israel. Met ander woorde: as deel van hulle geloofstradisie het hulle hierdie psalm dikwels in hulle eredienste gelees … en dit dan as’t ware beleef.

Want anders as ons vandag, wat wanneer ons ’n storie vertel oor iets wat lank terug gebeur het, dit vertel op ’n wyse wat bevestig dat dit lank terug gebeur het, het die ou Israeliete in hulle eredienste hierdie geskiedenisverhale as’t ware “weer laat gebeur”. Hulle het hierdie ou verhale vertel, maar nie net vertel nie, ook gevier – asof dit op daardie oomblik in hul midde weer ’n keer aan die gebeur is.


Op hierdie manier het die Here se getrouheid vir hulle altyd “lewe” gehad. God se goedheid en trou aan hulle, al was dit ook deel van hul geskiedenis, het nooit vir hulle ou nuus geword nie.

Elke keer wanneer hulle die Here se liefde, deernis en ontferming van die verlede onthou het, al was dit hoe lank terug, het dit hulle lewens ook in die hede weer met vreugde, blydskap en dankbaarheid ingekleur. Dit was ’n ongelooflike geloofsperspektief.

Selfs ook wanneer hulle bly was, wanneer hulle in die hede nog ‘n keer die goedheid van die Here beleef het, het hulle graag ook die geskiedenis van sy goedheid onthou … en dan was die dankbaarheid eintlik dubbel soveel.


Hierdie tradisie, om die goedheid van die Here uit die verlede te onthou en dit in die hede te vier, was vir die Jode ’n belangrike bron van troos in daardie tye wat dit met hulle nie goed gegaan het nie.

Wanneer dit met hulle sleg gegaan het, wanneer hulle ontsteld of bedruk was, of verslae, het hulle hulself verplig om die Here se goedheid in die verlede te onthou. Dan was dit vir hulle ’n heerlike troos te midde van die seer of die ontsteltenis waarmee hulle in die hede geworstel het.

Uit die verlede is hulle geïnspireer om in die hede moed te hou. Om te onthou dat die Here getrou is, was dus Israel geloofsversterkende reddingsboei. Om dit egter nie net te onthou nie, maar ook daadwerklik te vier (al is dit dinge wat jare gelede gebeur het), het hul totale ingesteldheid en uitkyk op hul omstandighede verander.

Dit het moedeloosheid in hoop omgedraai. Dit het fronse in glimlagte laat oorgaan. Dit het beswaarde harte weer van blydskap laat sing. Nie omdat daar noodwendig nóú, in die hede, iets gebeur het nie, maar omdat die Here nog altyd getrou was.


Jare later, toe die Nuwe Testament se gelowiges oor hierdie psalm nagedink het, het hulle vanuit hulle eie situasie en behoeftes daarna gekyk en ook groot troos daaruit gehaal.

Só word Psalm 66 byvoorbeeld in 1 Petrus 1:6-7 aangehaal om gelowiges te bemoedig terwyl hulle wonder hoekom dit met hulle so swaar gaan; en hoekom die wederkoms van Jesus se lank neem om te gebeur.


Ons weet: dit gaan nie altyd goed met gelowiges nie. Hartseer, swaarkry en teleurstelling is ook in gelowiges se lewens ’n werklikheid. Wanneer gelowiges swaarkry, worstel om kop bo water te hou, is dit egter nooit hooploos of uitsigloos nie.

God gebruik soms die omstandighede van die lewe om sy kinders te louter en te beproef (maar sonder dat hulle in die proses struikel en val). Hy lei hulle egter weer daaruit, na beter wysheid, na groter kennis, na ’n dieper geloof en ’n stewiger verbintenis met Hom.


Ken jy die uitdrukking: “om in die doldrums te wees?” Hierdie spreekwoord dateer uit die tyd toe mense met seilskepe tussen Europa en Afrika, en ook Europa en Amerika, gereis het. ’n Seilskip kan nie sonder wind vaar nie.

Wanneer die wind nie waai nie, is die skip onbeweegbaar in die water. En só, het die ou skeepvaarders maar al te goed geweet, is daar ’n spesifieke deel van die aarde waar die wind dikwels nie waai nie, die sogenaamde Doldrums.

Dit is eintlik ’n “band” wat reg rondom die aarde strek, met sy grense vyf grade noord van die ewenaar en 5 grade suid van die ewenaar. Skeepskapteine het hierdie gebiede gevrees, want ’n skip kon vir dae, selfs weke (as hulle dit sleg vang) dáár windloos ronddryf. Soms het skepe se water opgeraak. Partykeer het mense kranksinnig geword, ook van dors.


Later het die woord “doldrums” ’n verdere betekenis gekry, om situasies te beskryf waar dit met iemand nie goed gaan nie. Dikwels is dit situasies waar ’n mens magteloos voel om selfs iets te kan doen. Daar is nie wind in jou seile nie. Jy dobber rond, sonder dat jy veel daaraan kan doen. Dit maak jou bedruk, negatief en depressief.


Ons dorp en gemeenskap is op die oomblik soortvan in die doldrums, vertel mense my. Dit gaan nie goed met die ekonomie van ons area nie. Besigheid het skielik opgedroog.

Party mense sien dit as aaklige uitvloeisel van die vernietigende stakings en onluste gedurende die wintermaande. Ander reken dat die voortslepende droogte ook ’n rol speel.

Wanneer ’n dorp se ekonomie swaar kry, raak dit die hele gemeenskap. Geld knyp. Bekommernis styg. Spanning bloei.


Miskien is dit juis nou ’n goeie tyd om by die antieke Israeliete iets te leer. Kom ons leer by hulle om hier in die doldrums ’n genesende geloofsaktiwiteit te beoefen. ’n Doelbewuste geloofsritme van om te onthou.

Onthou hier in die hede die Here se getrouheid in die verlede. Maar moet dit nie net onthou nie, vier dit ook. Want wanneer ’n mens dit vier asof dit so pas weer gebeur het, verander dit jou lewensuitkyk. Dan onthou ’n mens – maar behalwe vir onthou, beleef jy ook weer – dat die Here sy hand oor ons oop het.

Ons is veilig by Hom. Hy begelei ons deur die storms van die lewe. Hy begelei ons deur die droogte; deur die ekonomiese insinkheid; deur watter worsteling daar ook al mag wees en wat ons laat voel of daar geen wind in ons seile is nie. Die Here is getrou.

* * *

Chris du Preez
Selfoon: 082 551 1685
Epos op selfoon: chris2dupreez@icloud.com

Tuesday, 8 October 2019

6 Oktober 2019, Koninkrykstyd 17


Klaagliedere 3:19-26


Elke oomblik van die dag word ’n mens se brein met data en inligting gebombardeer. Dit is natuurlik meer as wat ’n mens se brein op een slag kan verwerk. Omdat die drang om te oorleef so sterk in ons geprogrammeer is, het ons breine só ontwikkel dat al die data wat deur ons oë ingesamel word, sowel as die data wat deur ons ore gehoor word, dadelik gevoer word na ’n gedeelte van die temporale lob van ons breine, die amigdala, om daar gesorteer te word.


Eintlik is die amigdala twee amandelvormige nodes, een in die linker en een in die regterlob van die brein. Die amigdala is ons waarskuwingstelsel. Dit blaai deur al die oudiovisuele inligting wat deur die oë en ore ingesamel word, op die uitkyk vir enige vorm van gevaar.

En die oomblik wanneer die amigdala iets bedreigends waarneem, sneller dit ’n reaksie in die res van die brein en die liggaam. In die nag byvoorbeeld, sal jy ’n geruisel hoor. Dadelik sal die amigdala geaktiveer word – en waarskynlik by jou ’n gevoel van bedreiging wakker maak. Dit dan totdat die res van die brein inskop en in staat is om te onderskei dat dit eintlik maar net die wind se ruisel in die blare van ’n boom was.


Interessante navorsing wat deur verskeie universiteite gedoen is, beweer dat ons amigdala ons in ons moderne lewens verlei om dadelik op die negatiewe te fokus. Veral rondom nuus en sosiale media, is bevind dat ons amigdala geneig om uit ’n duisend stories dadelik op die enkele een wat negatief is, te fokus.

En tog het die oorgrote meerderheid van die persone wat aan die eksperimente deelgeneem het, met groot erns verklaar dat hulle baie eerder goeie nuus as slegte nuus wil hoor. Ons kry dit egter reg, danksy ons amigdala, om al die goeie of neutrale nuus ondergeskik te maak aan daardie onmiddellike stresreaksie op die enkele slegte storie wat ons oë of ore opgetel het.

Natuurlik is hierdie inligting nie geheim nie. Nuusskrywers weet dit. Daarom dat bykans 90% van alle nuus waarmee ons bedien word, ’n negatiewe karakter het. Want slegte nuus trek ons aandag … en verkoop advertensies.


Asof dit nie al sleg genoeg is nie, sit die mens met ’n verdere probleem. Die meeste van ons het ’n kognitiewe vooroordeel (cognitive bias), sê wetenskaplikes. Ons het ’n geneigdheid om op die negatiewe te fokus en daaroor te tob. En, soos die Engelse sê: “to add insult to injury” het ons ook ’n tweede kognitiewe vooroordeel, wat bekend staan as die geneigdheid om maklik bevestiging vir bestaande oortuigings te vind.

Met ander woorde: as my geneigdheid in elk geval is om die negatiewe baie eerder as die positiewe raak te sien, veroorsaak my geneigdheid om bevestiging vir bestaande idees en menings te vind, dat ek die heel tyd sogenaamde “bewyse” vir my negatiewe uitkyk vind. Siestog, die arme mens.


Maar ek sal oneerlik wees indien ek wil voorgee asof alles eintlik baie beter daaraan toe is as wat ons dink, of as wat die media ons wysmaak. Dit gaan nie goed met die wêreld nie. Die mens is besig om die aarde te vernietig. Sonder om die modewoorde van ons tyd, soos aardverwarming, eers te gebruik, is dit doodgewoon ’n feit dat die mens die skepping grootliks skade aandoen.

Daar is boonop ’n groeiende onverdraagsaamheid tussen mense – en dit is ’n wêreldwye tendens. Die mens is ongelooflik selfsugtig is die enkele ingesteldheid van die mens wat die onderbou vorm vir al die korrupsie, bedrog en geweld wat die nuus volmaak. Dit is ’n stukkende wêreld waarin ons leef.


Vanuit ’n geloofsperspektief is ons sowel geskok oor wat alles op hierdie aardbol gebeur, maar ook in ’n sin reeds daarop voorberei. Die Here se Woord sê dat die wêreld al slegter en slegter sal word soos wat die mens al verder en verder van God af weg beweeg. Dit is ’n onkeerbare proses, omdat die mense onkeerbaar in sy wegbeweeg van God af is.


Al weet ons dit, bevind ons onsself soms ook maar in ’n situasie of op ’n plek in ons gedagtes waar ons soos die skrywer van Klaagliedere begin wonder of dit enigsins nog die moeite werd is om te leef. En of daar enigsins nog ’n kans op hoop is.


Vir die Klaagliedskrywer het hierdie oomblik in die jare na 586 voor Christus gebeur. Die Here se volk, Israel, het alles verloor. Koning Nebukadneser van die Babiloniërs het Jerusalem oorwin. Die tempel is afgebreek, die koning en sy paleis is in kettings en boeie na Babilon weggevoer.

Vir die skrywer en volksgenote het dit gevoel asof daar nie meer een enkele tasbare bewys oor is dat God goed is nie. Of dat Hy nog hulle Here is nie. Dit is waaroor Klaagliedere 3 gaan: iemand wat oor en aan die Here begin twyfel het. Iemand wat huil en kla (en selfs ’n bietjie verbitterd is) en sê dat Here teenoor hom verander het.

Die eerste sewentien verse van hierdie hoofstuk vertel dit oor en oor: die Here het verander; God het sy woord gebreek; God het teen sy volk gedraai. Uiteindelik kom die skrywer in die agtiende vers tot die slotsom: alles is verby, alles is verlore, daar is nie eers meer hoop nie.

Kyk hy rondom hom sien hy net donkerte. Kyk hy vorentoe sien hy ook net duisternis. Hy verstaan die Here nie. Net om oor hierdie dinge te dink is al vir hom te erg: dit laat sy gedagtes vasdraai.


Soms voel ons ook so. Ons raak ook soms vasgekeer in ons gedagtes oor die lewe, oor die wêreld rondom ons, oor die chaos, die korrupsie, die geweld, die leuens en die selfsug. En ons sukkel verdiep wanneer ons oor die Here begin dink, met vrae oor hoekom Hy dit nie kan omkeer nie. Of ten minste kan keer dat dit nie nog verder agteruitgaan nie.

Wanneer onskuldige mense ly, wanneer geliefdes vermoor word, wanneer mense se lewens omvergewerp word deur die lelike dinge wat ander doen, worstel ons met die Here. Waar is sy goedheid dan? Het Hy teenoor ons verander? Is die donker dan magtiger as die Lig? Ons en ons amigdala sien verskriklike bedreiging raak … en dan blameer ons vir God ook. En ons begin dink: daar is nie meer hoop nie.


Genadiglik het die skrywer van Klaagliedere 3 op ’n stadium ’n helder oomblik beleef. Net toe hy gereed was om alle hoop te laat vaar, net toe toe hy niks meer positief in die hede of die toekoms kon sien nie, kon hy vir ’n oomblik terug na die verlede kyk. En kon hy onthou van hoe die Here in die verlede was.

Hy kon God se trou onthou. En hy kon besef: dat ek hoegenaamd nog leef en nie ook totaal en al uitgewis is nie, dit wys dat God se medelye nog nooit opgehou het nie. Elke oggend kom die son nog op: ’n bewys dat die Here elke oggend nog betroubaar is (sê vers 22).

Ja, baie dinge het verander. Hy is baie dinge kwyt: al die heilige plekke, ampte, monumente, tekste van sy volk. Al wat hy oor het, is God self. God is al wat uit die ruïnes van Jerusalem met hom saamgekom het.


Uiteindelik is dit hierdie waarheid wat sy uitkyk verander, wat hom weer op God laat hoop. Waarom? Omdat sy hele geskiedenis hom daaraan herinner dat God in sy diepste aard getrou is. Betroubaarheid en medelye is die karakter van die Here.

En daarom besef die skrywer: die Here wat nog altyd barmhartig was, wat nog altyd genadig was en wat nog altyd weer vergifnis en bevryding geskenk het, is vandag nog dieselfde Here. Ja, daar is dele van die Here wat hy nie verstaan nie. Daar is ’n kant van die Here wat hy beleef het wat vir hom vreemd en onverstaanbaar is en wat hy in sy menslikheid nie kan begryp nie.

Maar daar is tog ’n groot deel van die Here wat hy wel verstaan. En dit is God se medelye met mense wat swaarkry. Miskien moet hy nie so hard kla nie. Miskien moet hy weer geduldig op die ontferming van die Here, die medelye van God, wag.


Dit is hoekom Klaagliedere 3 vir my so ’n kosbare teks is. Dit is een van my anker-tekste. “Die Here is my lewe, daarom hoop ek op Hom.” Nee, die wêreld sal waarskynlik tot die wederkoms van die Here Jesus nooit weer “heel” wees nie. Tot en met die wederkoms, sal die mensdom nie meer en meer in die Here glo, maar na alle waarskynlik minder en minder.

En soos die mensdom al verder van God af wegstap sal die lelikheid en die slegte dinge toeneem. Maar die Here is my lewe, daarom hoop ek op Hom. Deur sy liefde het ons (nog) nie vergaan nie … En daarom weet ek is daar geen einde aan sy ontferming nie.


Hiermee troos ek my amigdala. Met hierdie woorde kalmeer ek my kognitiewe vooroordeel, daardie geneigdheid om dadelik die negatiewe dinge raak te sien en daarop te fokus. Met hierdie wete kondisioneer my ander kognitiewe vooroordeel, sodat ek eerder die goedheid van die Here kan raaksien as om die heel tyd bevestiging in my negatiewe geneigdheid te kry.

Al verander die wêreld nie, al raak dinge nie beter nie, bly ek op die Here hoop. Hy is my anker, my troos en my inspirasie in hierdie lewe.

* * *

Chris du Preez
Selfoon: 082 551 1685
Epos op selfoon: chris2dupreez@icloud.com